Najlepszy model opieki nad dziećmi – opieka naprzemienna
Opieka naprzemienna – najlepsze rozwiązanie dla dobra małoletniego dziecka
W sytuacji gdy rozwodzący się małżonkowie postępują na tyle rozsądnie, że mają przede wszystkim na uwadze dobro swojego dziecka, kwestia kontaktów z dzieckiem nie musi być regulowana przez sąd. W takiej sytuacji sąd w wyroku rozwodowym nie wkracza w sferę dokładnego regulowania relacji pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami w kwestiach dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem (dziećmi), poza orzeczeniem o pozostawieniu władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, co w żadnym razie nie oznacza, że w takim przypadku nie dochodzi faktycznie do wykonywania opieki naprzemiennej pomiędzy rodzicami, którzy w taki sposób układają wzajemne stosunki związane z opieką nad dzieckiem (dziećmi), że dzieci naprzemiennie pozostają pod ich wyłączną pieczą.
Oczywiście w praktyce zgoda rozwodzących się małżonków co do sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem (dziećmi) jest rzadkością. Częściej rodzic, pod którego pieczą pozostaje małoletnie dziecko, utrudnia kontakty z nim drugiej stronie procesu rozwodowego. W takiej sytuacji konieczne jest wystąpienie do sądu ze stosownymi wnioskami o uregulowanie kontaktów – nie tylko w wyroku rozwodowym – ale i w toku postepowania, gdyż proces rozwodowy może potrwać nawet kilka lat. To wszystko jednak zależy od postawy procesowej rozwodzących się małżonków. Jeśli emocje zasłaniają rozum, często sprawa toczy się w złym kierunku i ze szkodą dla małoletnich dzieci. Dlatego warto skorzystać w toku postepowania z profesjonalnego pełnomocnika, który w stosowny sposób doradzi, jak prowadzić te trudne postepowanie; jakie dowody należy zgłosić, a z jakich zrezygnować i co zrobić, aby jak najszybciej uzyskać optymalny rezultat.
Oprócz kwestii władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem i kontaktów w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Stosownie do art. 58 § 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nawet w braku porozumienia rodziców, sąd uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Zwykle sąd tak czyni, zwłaszcza gdy brak zgody pomiędzy rozwodzącymi się małżonkami, jednak regulacje te upoważniają sąd do zastosowania także tzw. opieki naprzemiennej. Opieka naprzemienna w standardowych warunkach, gdy oboje rozwodzący się małżonkowie to odpowiedzialne osoby, jest optymalnym rozwiązaniem, gdyż małoletnie dziecko ma wówczas stały kontakt z każdym ze swoich rodziców, nie traci więzi z żadnym
z nich, no i odpada kwestia alimentacji, gdyż każdy z rodziców przez jakiś czas miesiąca ponosi osobiście koszty utrzymania małoletniego.
O możliwości orzeczenia przez sąd sposobu wykonywania kontaktów z dzieckiem przez opiekę naprzemienną wbrew woli jednego z rodziców stanowi art. 59822 KPC, który odsyła właśnie do takiej sytuacji.
adw. Adam Demecki